انواع معماری

سبک های معماری دارای تنوع و فراوانی زیادی هستند و هر سبک دارای ویژگی های منحصر به فردی می باشد. در این مقاله سعی کرده ایم معروف ترین و شناخته شده ترین سبک ها را به ترتیب پیدایش معرفی کنیم. ویژگی های هر سبک را بیان کنیم و نمونه هایی از آن سبک را ارائه دهیم.

برای شناخت انواع سبک معماری و اصول معماری، باید نکات بسیاری را در یک سازه در نظر بگیرید؛ به ویژه اگر ساختمانی که اصول معماری آن را بررسی می‌کنید، قدمت طولانی داشته باشد و در طول زمان خصوصیات متفاوتی را به خود جلب کرده باشد. اگر به هنر معماری علاقمندید و یا قصد اجرا پروژه معماری دارید خواندن این مقاله از وبسایت گروه معماری سفید بسیار به شما توصیه می‌شود.

معماری تک و اکوتک

در سال ۱۹۷۱، دو معمار جوان ايتاليايي تبار به نام‌هاي ريچارد راجرز ساكن انگلستان و رنزوپيانو ساكن ايتاليا، در مسابقه طرح ساختمان مركز ژرژپمپيدو در پاريس در بين ۶۸۱ شركت كننده برنده اعلام شدند. نماي اين ساختمان را مجموعه‌اي از دودكش‌ها، آبگردان‌ها، لوله‌هاي تأسيساتي و ستون‌ها، تيرها، بادبندها، راه پله‌ها و مسيرهاي رفت‌ و آمد تشكيل مي‌داد. اين معماران آغازگر سبكي در اروپا بودند كه به نام ‌هاي ـ تك يا تكنولوژي بسيار پيشرفته معروف گرديد. معماران اين سبك تكنولوژي را دستاورد بزرگ مدرنيته و مهم‌ترين عامل توسعه و پيشرفت در قرن بيستم می‌دانند. از نظر آنها، عصاره و مشخصه هر عصر در معماري آن دوره شكل كالبدي يافته است.

برج ايفل در نمايشگاه ۱۸۸۹ پاريس ساختمان ايده‌آل و آرماني معماران هاي ـ تك است. برج ايفل با ۳۳۰ متر ارتفاع و اسكلت فلزي نمايان، نمادي از دستاوردهاي تكنولوژي در عصر مدرن است.

 

 

اصول فكري و طراحي اين سبك معماری

  1. خوشبيني به علم و پيشرفت علمي و تكنيكي؛
  2. نمايش تكنولوژي به عنوان عصاره و دستاورد عصر جديد؛
  3. نمايش پروسه ساخت؛
  4. شفاف نمودن، لايه لايه كردن و نمايش حركت در ساختمان؛
  5. نمايش ساختار و اجزاء درون بنا در نماي ساختمان؛
  6. استفاده از رنگ‌هاي روشن وساده؛
  7. سازه و ساختار به عنوان تزئينات؛
  8. استفاده از اجزاء كششي سبك؛
  9. جدا كردن بخش‌هاي سرويس دهنده از قسمت‌هاي سرويس شونده؛
  10. طراحي بام ساختمان به عنوان نماي پنجم ساختمان

معماری مدرن اولیه

معماری مدرن (مکتب شیکاگو)

الف) روش های طراحی (منشور اولیه معماری مدرن)

– استفاده از اسکلت فولادی برای سازه کل بنا

– نمایش سازه در نمای ساختمان

– عدم تقلید از سبک های گذشته

– استفاده ی بسیار اندک از تزئینات

– پنجره های عریض و طولانی بین کل دهانه ها

دلایل اهمیت مکتب شیکاگو

– پیشرفت در تکنولوژی، تکنیک ها و مصالح جدید (اولین بار در ساختمان از اسکلت فلزی، نمای شیشه ای وسیع، انرژی برق، تاسیسات مرکزی وآسانسور استفاده شد.)

– احداث ساختمان های مرتفع با اسکلت تمام فولادی (برج سازی به شیوه مدرن) اولین بار در شیکاگو صورت گرفت. (پیش از این از چدن استفاده می شد که در برابر کشش، برش و تنش مقاومت فولاد را ندارد.)

– اولین سبکی بود که آمریکاییان به جای تقلید از اروپاییان، خود مبتکر این سبک بودند و همچنین این سبک با استقبال زیاد و گستره ی جهانی مواجه شد.

 معماری مدرن(نهضت هنر نو)

– ابتدا هنر تزئینی بود. (طراحی پارچه، مبلمان وتولید کتاب) سپس در سایر زمینه ها مانند عکاسی و نقاشی و گرافیک شروع به فعالیت کرد.

– به جای تقلید و الهام از گذشته در پی ابداع حجم و فرم جدید، توجه به آینده و تکنولوژی جدید

– مصالح چدن، آهن، فولاد و بتن

– ظاهر کلی و ساده

– این سبک در انگلستان به نام سبک مدرن، در فرانسه به نام هنر نو یا سبک گیومارد، در آلمان به نام سبک جوان، در ایتالیا به نام سبک آزاد، در اسپانیا مدرنیسم و در اتریش به نام سبک جدایی معروف بود.

معماری روم شرقی یا بیزانس ( جزییات تجملی و گنبدهای فراوان )

این سبک در محدوده امپراتوری روم شرقی به کار رفته است. بناهای این سبک از تنوع و تعدد فراوانی برخوردارند و ساختمان ها بر اساس امکانات محلی دارای مصالح متفاوتی هستند. به عنوان مثال بناها در شمال غربی ایتالیا از آجر و در شهرهای ساحلی بر روی زمین های صخره ای مانند سوریه، فلسطین و ترکیه از سنگ ساخته شده اند. معماری روم شرقی یا بیزانس از موزاییک های براق و گنبدهای فراوان بهره می برد. قصرهای سلطنتی با جزئیات تجملاتی و خیره کننده و سقف های گنبدی فراوان این تصور را ایجاد می کرد که حاکمی که در این قصر زندگی می کند بسیار قدرتمند و ثروتمند است. مساجد و کلیساهای زیادی به این سبک ساخته شده اند.

مشخصه های سبک روم شرقی:

گنبدهای زیاد و جزئیات تجملاتی از ویژگی های این سبک می باشند.

 بناهای معروف سبک روم شرقی:

مسجد اباصوفیه در استانبول، کلیسای جامع سنت مارکو در ونیز و کلیسای سکره کر در پاریس از بناهای معروفی هستند که به سبک روم شرقی ساخته شده اند.

 

 

معماری رمانسک ( بدنه گرد و ستون های ضخیم )

این سبک در سطح اروپا از زمان امپراتوری رومان انتشار یافت. سبک معماری رمانسک یا رومی وار یکی از سبک های قرون وسطی مربوط به دهه یازدهم و دوازدهم می باشد که مرکز آن ایتالیا بود. در انگستان به صورت سنتی تر معماری نورمان نامیده می شد. در طراحی بنا از معماری روم و بیزانس تاثیر گرفته بود و در تزیینات داخلی از نگاره های ایرانی و بین النهرین تاثیری زیادی پذیرفته بود. در این نوع معماری یک جفت برج عظیم چهارگوش وجود دارد. سازه ها بسیار بزرگ و سنگین و در عین حال ساده بودند. این بناها دارای دیوارها و بدنه ضخیم و سنگین، پایه های محکم، طاق های گرد، برج های بزرگ، دالان های تزیین شده و پنجره ها بسیار محدود و کوچک می باشند. تزئینات داخلی فراتر از فرم های لوزی شکل و زیگزاگ نمی رفتند.

 مشخصه های سبک رمانسک:

ستون های ضخیم و بدنه گرد از خصوصیات سبک رمانسک می باشد.

 بناهای معروف سبک رمانسک:

برج پیزا، اکثر بناهای شهر سن جیمینیانو در ایتالیا و کلیسای جامع دورام در انگلستان نمونه هایی از سبک معماری رمانسک می باشند.

 

 

سبک معماری دیکانستراکشن

سبک معماری دیکانستراکشن  سبکی از معماری است که از بطن فلسفه و مباحث فکری نیمه دوم قرن گذشته در غرب ظاهر شده است. مکتب فکری  دیکانستراکشن توسط ژاک فیلسوف  معاصر فرانسوی پایه گذار ی شد او یکی از فلاسفه شاخص  مکتب پسا ساختارگرایی است.
سبک دیکانستراکشن را به نام های مختلفی مانند ساختار شکني و شالوده شکنی نام گذاری میکنند زیرا  سبک دیکانستراکشن نگرشي چند وجهي و چند معنايي داشته است. چيزي که بيش از همه در اين عرصه واجد نقش است فلسفه است يا دقيق تر گرايش هاي فلسفي که  موجب دگرگوني در گرايش هاي معماري شده اند و دیکانستراکشن هم شامل بيشتر رشته هاي انديشمندي يا علوم انساني مي گردد .منبع الهام معماری دیکانستراکشن چند معنایی است.

در معماری مدرن و پست مدرن چیزی که وجود داشته تقارن، تناسب، وضـوح، ثبات، مفید بودن و سودمندی بوده است، در این تقابل های دوتایی همیشه یکی بـر دیگری ارجحیت داشته است.
مطابق با اصول دیکانستراکشن، عدم تقارن، عدم وضوح، ایهـام، ابهـام، بی ثبـاتی، فریب، زشتی و عدم سودمندی و این تقابل ها و دوگانگی هـا باید در معماری بـه نمـایش گذاشته شود.
برخلاف مدرنیست ها که آینده را موردنظر داشتند و بر خلاف پست مدرنیست ها که به گذشته توجه می کردنـد، معماران دیکانستراکـشن به شـرایط امـروز فکر می کنند. بـه اعتقـاد آیزنمن «زمان حال» ملاک معماری است بـه عبارت دیگر از نظـر معماران دیکانستراکشن، طرح ساختمان باید منعکس کننده جهان امروزی با گوناگونی اش باشد و به تفسیرهای مختلف از طرح اجازه بروز بدهد.

معماری باروک ( تزئیناتی خیره کننده )

از اواخر قرن شانزدهم در ایتالیا آغاز شد و تا اواخر قرن ۱۸در اروپا بسیار شکوفا شد و سپس در آمریکای مرکزی و جنوبی مورد توجه قرار گرفت. سبک باروک توسط کلیسای کاتولیک پدید آمد که تا حدودی نمایانگر موضع کلیسا بعد از رنسانس بود تا چهره ی قبلی خود را اصلاح کند. آزادی در طراحی، شمار زیاد شکل ها و در هم آمیختگی آن ها از ویژگی های این سبک می باشد. تمرکز اصلی این طرح بر روی جنبه های ظاهری و تزیینی بود. بیش از هر دوره ی دیگری المان های تزیینی ساختمان را به شکل کاملا دقیق و با جزئیاتی استادانه به نمایش می گذاشت. ساختمان هایی که از این سبک پیروی می کردند با جزئیات بسیار زیاد و پر زرق و برق خود چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کردند. شیوه باروک آمیزه ای از مادی گرایی و معنویت است. ایجاد فضاهای مفید و ایجاد فضاهایی که امکان تفکر را فراهم کند، دو هدف معماری باروک بودند. استفاده از فواره ها و آب نماها در معماری باروک بسیار متداول بوده است.

مشخصه های سبک باروک:

از مشخصات این سبک فضاهای منحنی و استفاده از تزیینات بسیار زیاد و خیر کننده، نقاشی هایی که بر روی سقف کشیده می شد و بهره بردن از نور و نورپردازی به شکلی نمایشی می باشد.

بناهای معروف سبک باروک:

کاخ ورسای در فرانسه، فواره تروی در رم و کلیسای جامع سنت پل در لندن نمونه هایی از این نوع سبک معماری هستند.

معماری نئوکلاسیک ( پیروی از سبک کلاسیک )

این سبک از نیمه دوم قرن هجدهم تا نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی در اروپا رواج داشت. این سبک هم همانند رنسانس از معماری کلاسیک یونان و روم پیروی می کرد با این تفاوت که عینا از قوانین و تناسبات معماری کلاسیک بهره می برد. این سبک در واقع اجرای معماری کلاسیک بر روی امکانات مدرن می باشد. این سبک با دوره باروک همزمان شد و بعد از معماری کلاسیک به وجود آمده است. در بناهای معاصر به عنوان معماری سبک جدید شناخته می شود. در این سبک نمای بیرونی کلاسیک ساختمان حفظ می شود اما داخل ساختمان با المان های مدرن تزئین می گردد. این سبک در زمان ناصرالدین شاه در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی معماری ایران را تحت تاثیر خود قرار داد. در دوران قاجاریه به آن معماری فرنگی اطلاق می شد. در زمان قاجاریه عمدتا برای طراحی کاخ های اشراف و امرا مورد استفاده قرار می گرفت. اما در دوره پهلوی از آن برای ساختمان ها در بدنه شهری و بناهای حکومتی، اداری و خدماتی مانند استانداری ها، شهرداری ها و هتل ها به کار برده شد و در نتیجه ابعاد ساختمان ها بزرگ تر و وسیع تر از دوره قبل بودند.

مشخصه های سبک نئوکلاسیک:

ویژگی های این سبک ستون ها، سنگ فرش ها و گنبدهایی است که بسیار زیاد از معماری اصلی خود پیروی می کنند.

بناهای معروف سبک نئوکلاسیک:

کاخ سفید در واشنگتن دی سی، موزه ارمیتاژ در سن پترزبورگ و دروازه برندنبرگ در برلین از نمونه های بارز معماری نئوکلاسیک هستند.

 

 

نتیجه گیری

در انتخاب سبک معماری موقعیت جغرافیایی اولین نکته حائز اهمیت می باشد و باید ارزیابی شود. شرایط آب و هوایی نیز بر طرح مورد نظر تاثیرگذار است. بدیهی است که یک منطقه بارانی شرایط متفاوتی در مقایسه با یک منطقه آفتابی دارد.

مورد دیگری که در طراحی ساختمان تاثیر دارد فرهنگ بومی آن منطقه می باشد. به عنوان مثال در برخی از مناطق چین، ساخت و ساز فقط با رعایت قوانین فنگ شویی امکانپذیر است. برای طراحی مکان های تجاری نیز موقعیت ملک از لحاظ دسترسی و توان مالی منطقه بررسی می گردد.

نکته دیگری که باید در مورد سبک معماری مورد توجه قرار گیرد این است که معماری و دکوراسیون داخلی ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند. در واقع سبک معماری بدون دکوراسیون  داخلی معنای خود را از دست می دهند و این دو تکمیل کننده و مکمل هم می باشند. هر سبک معماری دارای دکوراسیون مخصوص به خود می باشد. بنابراین برای هر سبک معماری باید دکوراسیون مربوط به همان سبک انتخاب شود.

Rate this post